محمد صادق على خان

48

مخازن التعليم ( فارسى )

و اگر تشنگى غلبه كند مضمضه كند به آب سرد و اگر چاره نباشد اندك‌اندك آب بنوشد و شراب رقيق ممزوج سودمند بود و افشرده فالسه كه با قند و گلاب مرتب سازند نيز مسكن تشنگى است و اگر تپ نباشد شير و دوغ مناسب بود والد شريف در تاليف شريف چنين نوشته‌اند چون انبه خام را پوست دور كرده بعد از ان تخم او را ريزه‌ريزه تراشيده يكدو گهرى در آب بگذارند تا كه آب ترشى بردارد بعد از ان صاف نموده با قند يا نبات سفيد شيرين ساخته بخورند رفع اذيّت باد سموم مىنمايد و نيز خامش را در خاكستر گرم پنهان مىسازند تا كه گداز شود پس از ان برآورده در آب بيفشارند و بدستور شيرين ساخته مىخورند در ازالهء سميت هوا بيعديل است و نيز در كتاب موصوف مذكور است كه تمر هندى دافع ماندگى راه و مسكن تشنگى است و رفع سميت هواى حار مىنمايد و افشرده آن بسبب اقبال طبيعت در خواص اقوى است و اگر كسيرو را سائيده در گلاب و نبات حل كرده صافى نموده بخورند مسكن تشنگى و رافع سميت هواست و مداومت فادزهر معدنى يعنى زهرمهره به قدر قيراطى نافع ضرر هواى وباست و همچنين خوردن نارجيل دريائى به قدر برنج با گلاب و طين مختوم نيز رافع مضرت هواى وباست و بوئيدن ترنج از برائ مضرت هواى و با آزموده و فرش كردن برگ آن همين اثر دارد و بوئيدن نارنج و برگ آن نيز رافع فساد هواست و همچنين ليمو و بخور موم جهت عفونت هواى و با نافع است و تبخير كافور و سعد و صندل و سك و عود و عنبر و مشك و اترج و طرفا و درق غار بالخاصية اصلاح هوا مىكند و آب بيد و گلاب در خانه پاشيدن نيز نافع بود و پيش كسى كه پپتيا مدام باشد هواى بد به او نمىرسد و همچنين نگاهداشتن سيب و بهى و ناشپاتى و نيلوفر و بنفشه و كدو و گل سرخ نزد خود از اثر هواى و با محفوظ دارد و علامت و با آنست كه هوا مكدر شود و باران كم آيد و حيوانات ذكى الحس مثل لقلق و هدهد و خطاف بگريزد و ضفادع و حشرات بسيار شوند و حشرات زير زمين مانند عقرب و موش و مار بر روئ زمين آيند و شهب و رجوم در اواخر تابستان